Να Έχεις ή Να Είσαι;

Φωτεινή Μαστρογιάννη Ένα γνώρισμα των ανθρώπων της εποχής μας είναι η απάθεια, η πλήρης αδιαφορία. Η αδιαφορία αυτή δεν αφορά μόνο την...


Φωτεινή Μαστρογιάννη

Ένα γνώρισμα των ανθρώπων της εποχής μας είναι η απάθεια, η πλήρης αδιαφορία. Η αδιαφορία αυτή δεν αφορά μόνο την προσωπική ζωή αλλά εκτείνεται στους πάντες και στα πάντα ακόμα και σε ό,τι αφορά τα παιδιά και τα εγγόνια. Δεν είναι όμως, δυστυχώς, ένα τωρινό φαινόμενο.

Ο Εριχ Φρομ έδωσε τη δική του ερμηνεία γι’αυτό το φαινόμενο ήδη από το μακρινό 1976 στο βιβλίο του «Να έχεις ή να είσαι;».

Θεωρεί ότι αυτή η έλλειψη ενδιαφέροντος ακόμα και για τα μέλη της ίδιας της οικογένειας είναι αποτέλεσμα του ανθρώπου της «αγοράς», ενός ανθρώπου που δεν έχει εγγύτητα με τον εαυτό του, ενός ανθρώπου που αλλάζει σύμφωνα με όσα του επιτάσσουν, δεν ενδιαφέρεται για τη φιλοσοφία ούτε για θρησκευτικά θέματα, αποφεύγει τα αισθήματα είτε αυτά είναι κακά είτε καλά, ενός ανθρώπου που ενδιαφέρεται μόνο για την εκτέλεση των καθηκόντων του με τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα, ένας άνθρωπος μηχανή. Ακόμα και ο καταναλωτισμός του γίνεται με αδιαφορία, καταναλώνει τα αντικείμενα όπως καταναλώνει φίλους, εραστές κτλ.


Αναφέρεται δε στην έρευνα του Μισέλ Μακόμπι «Gamesman – The New Corporate Leader». Ο Μακόμπι ανέλυσε τον χαρακτήρα 250 διοικητικών υπαλλήλων και μηχανικών μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες. Τα συμπεράσματα ήταν εντυπωσιακά.

Οι άνθρωποι αυτοί έδιναν υπερβολική σημασία στη «λογική» και θεωρούσαν την εργασία είτε ως μέσο για την απόκτηση οικονομικής ασφάλειας είτε ότι δεν τους προκαλούσε ενδιαφέρον που να διατηρείται από μόνο του. Οσον αφορά την «κλίμακα αγάπης» έδειχναν είτε ένα περιορισμένο ενδιαφέρον ή δεν μπορούσαν καθόλου να αγαπήσουν.


Πρόκειται λοιπόν για άτομα που χαρακτηρίζονται από αυτό που ο Φρομ αποκαλεί
«συναισθηματική ατροφία».

Παραθέτει επίσης κάποια πολύ ενδιαφέροντα χωρία από το έργο του Αλβερτ Σβάιτσερ «Die Schuld der Philosophie an dem Nierdergang der Kultur» το οποίο εκδόθηκε το 1923. Θα σταθώ σε ένα απόσπασμα ενός από αυτά «Έχουμε έτσι μπει σε έναν νέο μεσαίωνα. Μέσα από μία πράξη γενικής αποδοχής, η ελευθερία της σκέψης τέθηκε εκτός λειτουργίας καθώς πολλοί άνθρωποι παραιτούνται μόνοι τους από το να σκέφτονται ως άτομα ελεύθερα και άγονται από την ομάδα στην οποία ανήκουν…Θυσιάζοντας όμως την ανεξαρτησία της σκέψης μας, χάσαμε – και αυτό ήταν αναπόφευκτο – την πίστη μας στην αλήθεια».

Ο Φρομ υποστηρίζει ότι για να μπορέσει να επιβιώσει η δυτική κοινωνία και η ανθρώπινη φυλή γενικότερα θα πρέπει οι άνθρωποι να επιβληθούν στην τεχνολογία αλλά και στις «παράλογες κοινωνικές δυνάμεις και θεσμούς» αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να έχουν ένα όραμα και να μπορούν να καταλάβουν πως μπορεί να πραγματοποιηθεί βήμα προς βήμα.

Πέραν των φωτισμένων μυαλών που πρέπει να δημιουργήσουν και να στηρίξουν το όραμα, οι άνθρωποι πρέπει να δημιουργήσουν εκατοντάδες χιλιάδες μικρές ομάδες οι οποίες θα λαμβάνουν αποφάσεις για τα προβλήματα σε όλους τους τομείς της ζωής από την οικονομία μέχρι την παιδεία και την εξωτερική πολιτική. Συμπίπτει, σε αυτό το σημείο, με το Τάο Τε Κινγκ, το κλασικό βιβλίο του Ταοϊσμού, σύμφωνα με το οποίο το μεγάλο κατόρθωμα γίνεται με μία σειρά μικρών πράξεων.

Για να πραγματοποιηθεί όμως αυτό, ο άνθρωπος θα πρέπει να αποκεντρωθεί τόσο στη βιομηχανία όσο και στην πολιτική και να σκέπτεται. Ιδιαίτερα επικριτικός είναι στο θέμα των εκλογών. Αναφέρει χαρακτηριστικά (πολύ επίκαιρο κατά τη γνώμη μου) ότι «από μία άποψη, το να ψηφίζεις στις πολιτικές εκλογές είναι ακόμη χειρότερο από το να απαντάς στις δημοσκοπήσεις, καθώς στις εκλογές, η σκέψη θολώνει μέσα από υπνωτικές, κατά κάποιο τρόπο, τεχνικές. Οι εκλογές γίνονται μία μελοδραματική σαπουνόπερα, όπου σημασία δεν έχουν τα πολιτικά ζητήματα αλλά οι ελπίδες και οι προσδοκίες των υποψηφίων. Στο μελόδραμα αυτό οι ψηφοφόροι έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν δίνοντας την ψήφο τους στον υποψήφιο που επιλέγουν. Και, παρότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού αρνείται να παίξει αυτό το παιχνίδι, η πλειονότητα γοητεύεται με αυτά τα σύγχρονα ρωμαϊκού τύπου θεάματα, όπου, αντί για μονομάχους, κατεβαίνουν στην αρένα οι πολιτικοί».

Κλείνοντας αυτή την πολύ σύντομη ανασκόπηση στο έργο του Φρομ «Να έχεις ή να είσαι;» θα ήθελα να θέσω κι εγώ το ερώτημα.

Σκεπτόμαστε; Καταλαβαίνουμε πλέον τον λόγο της απάθειάς μας;
Είμαστε σε θέση να οργανωθούμε σε μικρές ομάδες για να αλλάξουμε τη ζωή μας ή περιμένουμε ακόμα σαν ανώριμα παιδιά να μας πάρει κάποιος από το χέρι και ως δια μαγείας να εξαφανισθούν όλα μας τα προβλήματα; Πιθανόν, όταν αρχίσουμε να τα απαντάμε τότε θα κάνουμε και ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα προς μία καλύτερη ζωή.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στη στήλη «Πλάτωνας όχι Πρόζακ» στο ηλεκτρονικό περιοδικό Writers Gang.



mastroyanni.blogspot.com


ΣΧΟΛΙΑ

Όνομα

ΑΕΡΟΨΕΚΑΣΜΟΙ,119,ΑΝΤΩΝΗΣ-ΓΡΥΠΑΙΟΣ,105,ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ,357,ΑΠΟΨΕΙΣ,1172,ΑΡΗΣ,170,ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ,536,ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ,735,ΑΣΦΑΛΕΙΑ,109,ΒΑΛΚΑΝΙΑ,182,ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ,263,ΔΕΛΤΙΟ-ΤΥΠΟΥ,31,ΔΗΜΗΤΡΗ-ΝΙΚΟΓΛΟΥ,30,ΔΙΑΣΤΗΜΑ,624,ΔΙΑΣΤΗΜΑ-ΣΕΛΗΝΗ,1,ΔΙΑΦΟΡΑ,1301,ΔΙΑΦΟΡΑ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ,2,ΔΙΑΦΟΡΑ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ,1,ΔΙΕΘΝΗ,4304,ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ,33,ΕΘΝΙΚΑ,1340,ΕΛΛΑΔΑ,2530,ΕΜΒΟΛΙΑ,2,ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ,304,ΕΠΙΣΤΗΜΗ,979,ΕΣΕΙΣ,481,ΗΛΙΟΣ,102,ΘΡΗΣΚΕΙΑ,220,ΙΣΤΟΡΙΑ,3,ΚΑΙΡΟΣ,45,ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ,89,ΚΟΙΝΩΝΙΑ,2009,ΚΥΠΡΟΣ,240,ΛΕΩΝΙΔΑΣ-ΚΟΥΜΑΚΗΣ,58,ΜΙΧΑΛΗ-ΙΓΝΑΤΙΟΥ,2,ΜΥΘΟΙ,147,ΜΥΣΤΗΡΙΑ,605,ΝΑΣΑ,467,ΝΕΑ ΤΑΞΗ-ΑΕΡΟΨΕΚΑΣΜΟΙ,1,ΝΕΑ-ΤΑΞΗ,586,ΝΙΚΟΣ-ΚΑΡΑΒΑΖΑΚΗΣ,7,ΝΙΚΟΣ-ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ,79,ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ,429,ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ,1549,ΟΜΗΡΟΣ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ,28,ΠΑΡΑΞΕΝΑ,585,ΠΑΡΑΦΥΣΙΚΑ,261,ΠΑΡΑΦΥΣΙΚΑ-ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ,2,ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ,1156,ΠΛΑΝΗΤΕΣ,296,ΠΟΛΙΤΙΚΗ,1971,ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ,146,ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ,3576,ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ,170,ΣΕΛΗΝΗ,82,ΣΠΥΡΟΣ-ΠΡΙΦΤΗΣ,110,ΣΥΝΟΜΩΣΙΕΣ,1078,ΤΑΞΙΔΙΑ-ΣΤΟ-ΧΡΟΝΟ,44,ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ,1075,ΤΟ-ΤΡΑΓΟΥΔΙ-ΜΑΣ,26,ΤΟΥΡΚΙΑ,377,ΥΓΕΙΑ,2133,ΦΩΤΕΙΝΗ-ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗ,79,ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ,689,ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ,49,LIFESTYLE,290,UFO,207,VIDEO,2881,
ltr
item
SAHIEL - Ενημέρωση με άλλο μάτι!: Να Έχεις ή Να Είσαι;
Να Έχεις ή Να Είσαι;
https://2.bp.blogspot.com/-BA2oOyiq4Ow/W5FjaHxddyI/AAAAAAABs_I/6qVOBODzE68Zl0zeHP4SqERCXffi-drmgCLcBGAs/s640/Na-Exeis-h-Na-Eisai.jpeg
https://2.bp.blogspot.com/-BA2oOyiq4Ow/W5FjaHxddyI/AAAAAAABs_I/6qVOBODzE68Zl0zeHP4SqERCXffi-drmgCLcBGAs/s72-c/Na-Exeis-h-Na-Eisai.jpeg
SAHIEL - Ενημέρωση με άλλο μάτι!
https://www.sahiel.gr/2018/09/blog-post.html
https://www.sahiel.gr/
https://www.sahiel.gr/
https://www.sahiel.gr/2018/09/blog-post.html
true
6519061846400829948
UTF-8
Φόρτωση όλων των μηνυμάτων Δεν βρέθηκαν δημοσιεύσεις ΔΙΑΒΑΣΤΕ [...] Απάντηση Ακύρωση απάντησης Διαγράφω Ανάρτηση απο ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ Προβολή όλων ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ... ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΧΕΙΟ SEARCH ΟΛΕΣ ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Δεν βρέθηκε καμία αντιστοιχία ανάρτησης με το αίτημά σας Πίσω στην Αρχική Κυριακή Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή Σαββάτο Κυρ Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σαβ Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος Οκτώβριος Νοέμβριος Δεκέμβριος Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μάιος Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ μόλις τώρα 1 πριν από ένα λεπτό $$1$$ minutes ago 1 πριν από μία ώρα $$1$$ hours ago Εχθές $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago περισσότερο από 5 εβδομάδες πριν Ακολουθούν Follow Το περιεχόμενο είναι κλειδωμένο IS LOCKED STEP 1: Μοιραστείτε το σε ένα κοινωνικό δίκτυο STEP 2: Κάντε κλικ στο σύνδεσμο στο κοινωνικό σας δίκτυο Αντιγραφή όλων των κωδικών Επιλέξτε Όλο τον Κώδικα Όλοι οι κωδικοί αντιγράφηκαν στο πρόχειρο σας Δεν είναι δυνατή η αντιγραφή των κωδικών / κειμένων, πατήστε [CTRL] + [C] (ή CMD + C με Mac) για αντιγραφή